Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
4573 posty 2072 komentarze

Bogusław Jeznach

Bogusław Jeznach - Dzielić się wiedzą, zarażać ciekawością.

Narva Cool

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

ESTONIA: Położone na granicy z Rosją miasto Narva jest zamieszkane przez Rosjan. Tallinn próbuje nowych sposobów aby ich zintegrować… Czy będą skuteczne?

 

Szare stalinowskie bloki, dziurawe drogi i domy towarowe z epoki komunistycznej z trudem kojarzą się z turystyczną atrakcją. A jednak Narva, estońskie miasto na granicy z Rosją, szybko staje  się hitem. „В последние шесть месяцев Нарва стала модной в Эстонии. Все хотят пойти туда” (W ciągu ostatnich sześciu miesięcy Narva stała się modna w Estonii. Każdy chce tam pojechać), mówi w wywiadzie dla RT Helen Sildna, która prowadzi Talliński Tydzień Muzyki i która po raz pierwszy we wrześniu zorganizuje w Narwie festiwal muzyczny. Opuszczone budynki fabryczne, rozległa przestrzeń życiowa i dreszczyk siedzenia na kulturalnej linii frontu między Rosją a Zachodem mają przyciągnąć dyktatorów trendów i mody - przynajmniej taką nadzieję mają urzędnicy estońscy. Tworzenie Narva Cool jest częścią nowej strategii Estonii na integrację  rosyjskojęzycznych  obywateli Estonii. Na terenie trzech republik nadbałtyckich,  gdzie rosyjskie mniejszości  dotąd niemal otwarcie próbowano tłamsić przy cichej zachęcie Zachodu, takie podejście jest nowością.

Po aneksji Krymu przez Rosję w 2014 r. zachodni dziennikarze przeszukiwali mapy dla innych miejsc, które mogłyby być następne na liście kolejnych celów "krwiozerczego potwora" Władimira Putina. Szybko wytypowali Narwę, gdzie prawie cała populacja mówi po rosyjsku. Widok rosyjskich flag i straży granicznej pod murami średniowiecznego zamku drugiej stronie wąskiej rzeki pojawił się jako odpowiednio udramatyzowane zdjęcia w biuletynach informacyjnych. Narva trafiła wtedy na czołówki zachodnich  pism jako "następny Krym".

To było jednak zbytnie uproszczenie. Owszem, mieszkańcy Narwy mogą mieć duży sentyment, a także kulturowe, historyczne i językowe powiązania z Moskwą, ale - jak sięwydaje - niewielu z nich chciałoby mieszkać w Rosji. Płace, emerytury i standardy życia są w Estonii wyższe niż po drugiej stronie granicy. Narva nie jest Krymem, a Estonia nie jest Ukrainą. Jest znacznie mniej skorumpowana, a także należy do UE i NATO.  Rosji jest więc znacznie trudniej interweniować w Estonii niż na Ukrainie. I jeśli kiedykolwiek estońscy Rosjanie mogli myśleć o przesunięciu granicy, to los wschodniej Ukrainy, gdzie kijowskie wojsko szczute przez zachodnie media prowadzi regularną  rzeź mieszkańców,  raczej od takich kroków odstrasza niż do nich zachęca.

Ale Narva czuła się dotąd ignorowana i zaniedbana gospodarczo, a to jest coś, co może teraz się zmienić. Estońska scena kreatywna dość bezczelnie skopiowała medialny stereotyp i ogłosiła, że owszem, „Narva jest następna”. Ale nie jako polityczny punkt zapalny, tylko jako kulturalny hotspot. Lokalny samorząd Narvy też używa tego zwrotu jako części swojej autopromocji do tytułu estońskiej Stolicy Kultury Europejskiej w 2024 roku, co – jeśli się powiedzie - przyniosłoby i unijne pieniądze i inwestycje z Tallina. Dzięki funduszom rządu centralnego w opuszczonej fabryce powstaje kompleks teatralny i galeria handlowo-wystawiennicza. Program mieszkaniowy ma pozwolić artystom żyć i pracować w rozpadającym się XIX-wiecznym blasku dawnej fabryki włókienniczej Kreenholm, która sto lat temu zatrudniała 10 000 ludzi i była największą fabryką carskiego imperium. Pani Sildna nazywa to „efektem Wschodniego Berlina". Chodzi o to, żeby ta idea była cool, przyciągając artystów i awangardę, wywołując szum, który przyciąga zwykłych ludzi, a więc może przyciągnąć także inwestycje prywatne.

A to jest bardzo potrzebne. Narva ma starzejącą się i kurczącą się populację oraz wysokie bezrobocie, co czyni ją jednym z najbiedniejszych regionów Estonii. Lata straszenia nadciągającą inwazją z pewnością miastu nie pomogły. Lokalni przedsiębiorcy często nie są w stanie uzyskać finansowania. W centrum miasta jest niewiele kawiarni, barów i restauracji. Od 25 lat nie było żadnych nowych budów sfinansowanych ze środków komercyjnych.

W Estonii region ten jest również odizolowany językowo. Około 95% ludzi mówi po rosyjsku jako pierwszym językiem, więc na ulicach rzadko można usłyszeć estoński. Utrudnia to mieszkańcom Narvy naukę języka estońskiego. Wielu nie zna nawet podstaw tego języka. Zresztą według danych rządu około 20% mieszkańców  nie mówi w ogóle po estońsku. Dla Estończyków z innych zakątków kraju, z których wielu już nie zna języka rosyjskiego, Narva może być odczuwana jako miasto obce.

Ale Estonia się zmienia. Nowa generacja, urodzona w latach 80. i 90., osiąga pełnoletność. Nie pamietając już czasów Związku Radzieckiego młodzi ludzie z obu społeczności są często bardziej zainteresowani przyszłością niż pretensjami z przeszłości. Rząd Estonii również zmienia swoje podejście i szuka mniej inwazyjnych sposobów na zintegrowanie ludności rosyjskojęzycznej. „Мы не говорили в прошлом с людьми, которые говорят по-русски, но мы сказали им, что они должны делать: они должны изучать эстонский язык, они должны интегрироваться с нами” (W przeszłości nie rozmawialiśmy z osobami, które mówią po rosyjsku, ale mówiliśmy im, co muszą zrobić: muszą nauczyć się estońskiego, muszą się z nami zintegrować) - mówi Piret Hartman, podsekretarz ds. różnorodności kulturowej. Jednakże obecnie etniczni Estończycy zdali sobie sprawę, że muszą stać się bardziej otwarci na rosyjskojęzycznych współobywateli. Nie ulega wątpliwości, ze Narva i Estonia jest poligonem innej taktyki na Rosję niż przyjęta wcześniej dla Donbasu i Ukrainy. Teraz, gdy między Rosją a Zachodem narastają napięcia, Narva w planach Tallina mogłaby również służyć jako przypomnienie reszcie UE, że mówienie po rosyjsku jako językiem ojczystym jest niekoniecznie tym samym co popieranie polityki Putina. Niestety, to podejście obnaża polityczny podtekst projektu Narva Cool, a to może podważyć jego sukces.

 

KOMENTARZE

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930