Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
3906 postów 1832 komentarze

Bogusław Jeznach

Bogusław Jeznach - Dzielić się wiedzą, zarażać ciekawością.

Odkrycie Mondriana

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

MALARSTWO I GRAFIKA (17): Obok Kazimierza Malewicza i Wasyla Kandinskiego holenderski malarz Piet Mondrian jest jednym z ojców wzornictwa i sztuki abstrakcyjnej. Gemeentemuseum w Hadze otworzyło imponującą wystawę jego dzieł.

 

Zwycięstwo Boogie Woogie

 

Kiedy miał lat 68, Piet Mondrian przybył do Nowego Jorku, uciekając z Europy okupowanej przez nazistów. Został tam entuzjastycznie przyjęty przez takich amerykańskich mistrzów XX wieku jak Ad Reinhardt, Jasper Johns i Mark Rothko, którzy nazwali go najbardziej zmysłowym artystą wśród malarzy. Ale jeszcze bardziej wpływ Mondriana zaznaczył się u jego naśladowców, w dziedzinie wzornictwa, otwierając drogę do „Red Blue Chair” Gerrit Rietveld, sukienkę zaprojektowana przez Yves Saint Laurenta w 1965 roku, opakowań firmy kosmetycznej L'Oréal, a nawet odzieży sportowej i butów Nike.

Mniej znane u Mondriana jest to, że swój charakterystyczny i unikalny styl rozwinął dopiero mając ponad pięćdziesiąt lat. Zmiana nastąpiła u artysty po długim i świadomym procesie poszukiwania i eksperymentowania z farbą, formą i kompozycją, co chyba zaczęło się, gdy był jeszcze nastolatkiem i mieszkał w rodzinnej Holandii, gdzie panującym gatunkiem były klasyczne mroczne pejzaże upstrzone krowami i wiatrakami.

Ważna nowa wystawa zatytułowana „Odkrycie Mondriana", w Gemeentemuseum w Hadze, śledzi każdy etap tego rozwoju poprzez 300 jego prac, jakie muzeum ma w swoim inwentarzu – największy zresztą zbiór prac Mondriana na świecie. Ta najbardziej rozbudowana wystawa, jaką kiedykolwiek poświęcono jego malarstwu i tylko niemu (nie ma na niej dzieł żadnego innego artysty), jest zarazem centralnym akcentem narodowych obchodów dorobku tego mistrza w Holandii oraz całego ruchu artystycznego De Stijl („Styl”), który Mondrian wydatnie pomógł założyć dokładnie sto lat temu.

Zaczęło się w 2009 roku, kiedy haskie Gemeentemuseum zainaugurowało projekt ponownego zbadania każdego obrazu Mondriana w swojej kolekcji. W tym samym czasie główny tamtejszy ekspert od Mondriana, Hans Janssen, zajął się napisaniem nowego życiorysu artysty pt. „Piet Mondrian:A New Art for a Life Unknown. Okazało się, że nie był on wcale ekscentrycznym samotnikiem, jak wcześniej długo o nim myślano. Kochał jazz, uczył się wszystkich najnowszych tańców, interesował się kobietami i był w pełni zaangażowany w awangardową kulturę, która go otaczała.

Wystawa „Odkrycie Mondriana” prezentuje około jednej czwartej całego jego dorobku, od najstarszych rysunków studenckich do jego końcowego dzieła „Victory Boogie Woogie”, które pozostawił niedokończone na sztaludze, gdy zmarł z powodu zapalenia płuc w Nowym Jorku w 1944 roku. Idąc chronologicznie przez tę wystawę, widać kierunek jego ewolucji. Zaczyna od tradycyjnych pejzaży, takich jak „Drzewa wzdłuż Gein” (1905) – namalowane przez wyszkolonego malarza z silnym, intuicyjnym poczuciem linii, formy i kompozycji. Stopniowo prace przechodzą w bardziej eksperymentalne krajobrazy, jak np. "Wieczór: Czerwone drzewo" (1908-10) czy bardzo barwny i jasny "Młyn w świetle słońca" (1908), będący jakby reakcją na Vincenta van  Gogha, a bardziej formalnie na dzieła luministyczne, w tym „Czerwony Wiatrak” (1911). Dalej mamy takie obrazy jak „Kompozycja  nr IV” (1914), zainspirowana przez Braque'a i Picassa, i w końcu widzimy, jak Mondrian przeniósł się do najbardziej znanych jego prac związanych z kolorystyką, w szczególności „Skład z dużą czerwoną płaszczyzną, żółty, czarny, szary i niebieski” (1921).

Wystawa jest wizualną pielgrzymką. Artysta przemieszcza się z bujnego, realistycznego iluzjonizmu,  stopniowo redukując samo malowanie, dopóki nie zmniejszy go do zupełnie podstawowych elementów: czystego koloru, linii i formy. Tytułowe „odkrycie” wystawy dotyczy bowiem zarówno Mondriana, jak i widza.

Przełom w abstrakcji pojawił się po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Zanim Mondrian wrócił do Paryża w 1919 roku, namalował dwa obrazy z wieloma kolorowymi kwadratami rozmieszczonymi w strukturze kubistycznej i „Kompozycję szarymi liniami”, romb na płótnie o siatce poziomych, pionowych i ukośnych szarych linii, które dzielą płótno na trójkąty i kwadraty. Obraz dziś wygląda skromnie, ale stanowi rewolucję w sztuce: „Właśnie wtedy zdaliśmy sobie sprawę, jak daleko odważył się wypuścić", mówi Benno Tempel, dyrektor Gemeentemuseum i jeden z kuratorów programu. „Wchodził coraz bardziej w rytm i harmonię."

A potem, po wyemigrowaniu do Ameryki w 1940 roku, Mondrian poszedł jeszcze dalej. Jego późne płótna z tego okresu są reprezentowane na tej wystawie tylko jednym dziełem „Zwycięstwo Boogie Woogie”, pokazanym w osobnej sali, jakby w formie wizualnej muzyki, oddzielając ją od świata materialnego, podobno aby osiągnąć transcendencję.

Lubię malarstwo abstrakcyjne i wiele dzieł chyba rozumiem. Jednak podobnie jak z wielu innych wystaw, także z tej wychodzę bez zachwytu. Uważam, że o Mondriana można by się przewrócić i go nie zauważyć, gdyby nie wzornictwo. Bo dopiero tu ujawnia się jego prawdziwy sens. A wzięli z niego wszyscy – od odzieży i obuwia, po meble i opakowania. I dopiero ono – dzięki marketingowi, przyznajmy - jest prawdziwym odkryciem Mondriana, bo wydobywa piękno, które jest istotą i warunkiem wszelkiej sztuki, a którego niewiele widać na wystawie w Gemeentemuseum. (BJ)

 

Drzewa wzdłuż Gein (1905)

Drzewo czerwone

The Winkel Mill

Composition No. IV

 

Composition 1921

 

Piet Mondrian – Composition 1919

 

Composition 1922

 

Światy algorytmów

 

Direct Brain Deviant Art

 

Composition Pin

 

Composition Yellow-White

 

Wystawa

 

Fractal

 

Model Sport 1

 

Wzornictwo

 

Fot.

 

Fot.

 

Fot.

 

 

 

W cyklu MALARSTWO I GRAFIKA  na moim blogu ukazały się dotychczas:

01.Piękno u Klimta (2.06.2015) /film/

02.Wielki garncarz, młody malarz (9.06.2015) esej + film

/Pablo Picasso/

03.Murale Rivery (14.07.2015)

04.Drzeworyty Hokusai (21.07.2015)

05.Gumowce Grahama Gerckena (18.08.2015)

06.Gustave Courbet (29.09.2015) /film/

07.Camille Pisarro (27.10.2015) /film/

08.Caspar David Friedrich (5.01.2016)

09.Dante Rossetti (1.12.2015) /film/

10.Ikenaga Yasunari (1.02.2016)

11.Siedem mgnień bambusa (16.08.2016)

12.Malarz złotej mgły (4.10.2016)

/Pan Liang, Chiny/

13.Pejzaże Extremadury (9.05.2017)

/Godofredo Ortega Muñoz/

14.Nimfy i gejsze Grigora  (16.05.2017)

/Grigor Malinov, Bułgaria/

15.Ślad kolonialnego słońca (29.08.2017)

/Alain Vilbo/

16.Jakby błotem Mekongu(12.09.2017)

/Nguyen Thanh Binh/

17.Odkrycie Mondriana (19.09.2017)

/Piet Mondrian/

 

KOMENTARZE

  • Jaki wpływ miał na Joana Miro?
    https://www.wikiart.org/en/joan-miro

    https://www.wikiart.org/en/joan-miro/by-style/surrealism

    https://www.wikiart.org/en/joan-miro/by-genre/abstract

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031