Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
4042 posty 1887 komentarzy

Bogusław Jeznach

Bogusław Jeznach - Dzielić się wiedzą, zarażać ciekawością.

Jaja bzdyklaczy

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

GADY I PŁAZY (05): Czy dinozaury były bliższe współczesnym gadom czy ptakom? Odpowiedzi szukano badając …ich skamieniałe jaja.

 

Fot.1. Jaja  Protoceratops andrewsi

 

Czy jaja dinozaurów wylęgały się szybko, podobnie jak jaja ptaków (które są bezpośrednimi potomkami dinozaurów), czy też może powoli, podobnie jak jaja współczesnych gadów (które są kuzynami dinozaurów z bocznej linii ewolucyjnej)? Oto pytanie, które zadał Gregory Erickson z Uniwersytetu Stanowego Florydy i jego współpracownicy w dokumencie właśnie opublikowanym w  Proceedings of the National Academy of Sciences. Jest to istotne, ponieważ dotyka szerszej kwestii, a mianowicie na ile gadami były w istocie dinozaury. Naukowcy już wiedzą, że wiele z nich było ciepłokrwistych, a niektóre miały nawet okrywę w postaci piór, mimo że jeszcze nie umiały latać. Gdyby się jeszcze okazało, że ich embriony rozwijały się relatywnie szybko, tak jak u ptaków, doprowadziłyby do pogłębienia różnic między nimi, a tymi gadami, jakie znamy dzisiaj.

Badając to zagadnienie, dr Erickson obejrzał  dwa zestawy skamieniałych jaj dinozaurów. Pierwszy z nich, pochodzący z gniazda znalezionego w Mongolii (Fot.1), został zniesiony przez  Protoceratops andrewsi, dinozaura wielkości owcy, który żył 70 milionów lat temu. Drugi zestaw jaj, znaleziony w Kanadzie  (Fot.2), został zniesiony przez Hypacrosaurus stebingeri - gatunek żyjący w tym samym czasie co P. andrewsi, który jednak wagą  przypominał coś pomiędzy nosorożcem a słoniem.

 

 

Fot.2 Jaja  Hypacrosaurus stebingeri

 

W obu przypadkach badacze użyli skanera rentgenowskiego do zbadania zębów zarodków znalezionych wewnątrz jaj. W przekroju poprzecznym zęby dinozaurów wykazują pierścienie wzrostu, nazywane liniami von Ebnera, przypominające roczne pierścienie wzrostu pnia drzewa, a nazwane tak od nazwiska ich odkrywcy, austriackiego histologa Viktora von Ebnera. U wszystkich dziś żyjących gatunków, które mają na zębach linie von Ebnera, linie te reprezentują przyrosty dzienne. Wydaje się zatem rozsądne, aby założyć, że dotyczyło to również dinozaurów.

Zakładając również, tak jak zrobili to dr Erickson i jego koledzy, że zęby dinozaurów zaczęły rosnąć mniej więcej w połowie okresu ich rozwoju embrionalnego (bo tak pojawiają się pierwsze zęby u zarodków krokodyli), można było stwierdzić, że oglądane jaja P. andrewsi, miały około 83 dni. Można to porównać z 42-dniowym okresem inkubacji jaja strusiego, oraz z 200 dniami jakich wymaga rozwój jaja warana z Komodo. Oba te zwierzęta tj. i struś i waran, gdy dorosną, mają porównywalne rozmiary do P. andrewsi.

Dużo większe jaja H. stebingeri potrzebowały, zgodnie z obliczeniami dr Ericksona, co najmniej 171 dni inkubacji. Niestety, dziś nie istnieje żadne zwierzęce jajo, którego wielkość dałaby się z nimi porównać. Projekcje oparte na rozmiarach i danych dotyczących okresu inkubacji u nowoczesnych ptaków i gadów sugerują, że 171 dni to znacznie więcej, niżby oczekiwano, gdyby jaja H. stebingeri  miały się rozwijać w sposób podobny do ptasich.


 Prawda jest zatem taka, że​​pod tym względem, podobnie jak w paru innych aspektach, dinozaury są mniej „gadzie” niż przypuszczano, ale wciąż nie aż tak „ptasie”, jak chcieliby wierzyć niektórzy rewizjoniści zoopaleontologii. Odpowiedź, trzeba przyznać, jest więc nieco chaotyczna. Ale tak już jest, że w przyrodzie podziały i klasyfikacje nie zawsze są jasne. (BJ)

 

 

Fot. 3. Rekonstrukcja wyglądu  Protoceratops andrewsi

Fot.4. Rozmiary  Hypacrosaurus stebingeri

 

W stałym cyklu  GADY I PŁAZY na moim blogu ukazały się dotychczas:

01.Węże w kieszeni (13.07.2015)

02.Inwazja głośnej żabki (27.07.2015)

03.Żółwie morskie caretta (4.04.2016)

04.Fermy krokodyli (15.05.2017)

05.Jaja bzdyklaczy (18.09.2017)

 

 

KOMENTARZE

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031