Gorące tematy: Wolni i Solidarni Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
3991 postów 1863 komentarze

Bogusław Jeznach

Bogusław Jeznach - Dzielić się wiedzą, zarażać ciekawością.

Rzekami Sahary

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

OKOLICE ANTROPOLOGII: Gatunek ludzki wyszedł z Afryki na świat m.in. dolinami rzek na Saharze, których już dawno nie ma.

 

Teoria mówiąca o pochodzeniu człowieka od wspólnego przodka z sawanny w równikowej Afryce wydaje się mieć uznanie u wszystkich poważnych paleontologów i antropologów świata. W swej klasycznej wersji mówi ona o tym, że gatunek Homo sapiens pojawił się najpierw na sawannach w okolicach Wielkiego Rowu oraz Wielkich Jezior afrykańskich ok. 200.000 lat temu i pierwsze ludzkie hordy bardzo długo krążyły tylko  tam właśnie, zanim pierwsze grupy śmiałków sforsowały cieśninę Bab el-Mandeb i jakieś 60.000 lat temu przedostały się na drugi brzeg do Jemenu, skąd po krawędzi Półwyspu Arabskiego poszły dalej w Azję i skolonizowały cały świat.

To jednak nie wyjaśnia, w jaki sposób tacy wcześni ludzie skolonizowali samą Afrykę, a zwłaszcza jej północną część około 125.000 lat temu, skąd – być może – przedostali się także do Europy, zanim inni ludzie falami dotarli tam dużo później także z Azji. Część naukowców podejrzewa, że pewne grupy migrujące podążały za rzekami, które przecinały w poprzek Saharę w okresie znanym jako interglacjał eemski jakieś 130-115 tysięcy lat temu. Klimat był wtedy podobny do obecnego, kiedy tymczasowo skurczyły się czapy lodowe na obu biegunach, które zdominowały klimat Ziemi przez poprzednie 2,6 miliona lat.

W okresie tym monsun zachodnioafrykański docierał nawet 1000 km dalej na północ niż teraz. Mogłoby to zasilać płynące na północ rzeki przez pustynię - a jak sugeruje Jorge Ramirez z Uniwersytetu Hull w Wielkiej Brytanii, potwierdzają to modele komputerowe, które opracował wraz ze współpracownikami.

 

Najbardziej wysunięte na zachód koryto takie dawnej rzeki nazywa się Irharhar. Biegnie od gór Ahaggar w południowej Algierii do stóp gór Atlas. Rzeka prawdopodobnie płynęła i wysychała kilka razy, w miarę jak lodowce cofały się i schodziły, ale nie jest pewne, kiedy to miało miejsce.

Modele dra Ramireza sugerują, że monsun z Zachodniej Afryki rzeczywiście docierał w okresie eemskim na północ od masywu Ahaggar, napełniając koryto Irharharu, ale także koryta dwóch innych rzek - Sahabi i Kufrah, oddalonych o ponad 1000 km na wschód, które brały swój początek w górach Tibesti. Modele te wskazują także, że choć Irharhar był rzeką sezonową i ulotną, to nawet jeśli przez dziewięć miesięcy płynął przez co najmniej pół miesiąca z powodu sezonowości monsunu, klimat na jego północnym końcu był wilgotny przez cały rok, zapewniając migrantom atrakcyjne cel wędrówki. Natomiast rzeki wschodnie, mimo że stale płynęła w nich woda, prowadziły na tereny, gdzie klimat, był suchy i nieprzewidywalny. Nie byłby to problem dla ludzi, gdyby już byli rolnikami, którzy umieliby wykorzystać wodę do nawadniania. Ale wtedy jeszcze do początków rolnictwa brakowało ponad 100 000 lat. Dla ludzi, którzy żyli z polowania i zbieractwa, obszerne, pełne zieleni sawanny były bardziej wydajnym środowiskiem niż ciągle płynąca rzeka. Na takich właśnie sawannach zaistniał pierwszy człowiek.

 

 

Hipoteza Ramireza jest zgodna z archeologicznymi dowodami wczesnej ludzkiej bytności w  tym regionie. Znaki ludzkiej obecności są o wiele obfitsze w dawnej dolinie Irharharu, niż w pradawnych dolinach obu wschodnich rzek, czego nikt wcześniej nie umiał wyjaśnić. A kiedy człowiek dotarł już do gór Atlasu i też je zasiedlił, a potem przeszedł na drugą stronę gór, na brzeg morza – przynajmniej w jednym miejscu mógł zobaczyć majaczącą za wodą skałę Gibraltaru, czyli Europę, co mogło go zachęcić do przedostania się na drugi brzeg morza – podobnie jak mglisty widok Jemenu za Morzem Czerwonym. (BJ)

 

KOMENTARZE

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930